Anasayfa / Güncel / 1923-1940 Yıllarında Havran, Edremit, Akçay Treni

1923-1940 Yıllarında Havran, Edremit, Akçay Treni

Palamutluk-Havran-Edremit-Tabakhane-Akçay ve Ilıca istasyonları arasında sefer yapan 10 vagonu ve her vagonu 29 kişi taşıyan trene ait olan resimlerdir. Bu yazımız, 20 yy. ın ortalarına kadar, Edremit Körfezi demir yolu ulaşımını, biraz daha yakından tanımanıza yol açacaktır. Bu hattın inşası 1 Mayıs 1923′ te (Yüce Cumhuriyetimizin ilanından öncedir.) başlamış, hat, 1 Kasım 1924’te hizmete açılmıştır.
Atatürk, Balıkesir -Balya-Edremit-Aliağa hattının yapılması için proje hazırlatmış fakat 1940 yılında bu proje ekonomik olmaz düşüncesi ile rafa kaldırılmıştır. Balya simli kurşun madeni için Balya’dan Palamutluğa 60 cm. ray arası mesafesi olan ve takavil denen daha küçük boyutlu olan bir treni Fransızlar çalıştırıyorlar.
Akçay treni de Balya treninin getirdiği simli kurşun madenini, Akçay’a taşıyor ve Akçay’dan da maden ocağına gelen malzemeleri Palamutluğa götürüyor.
Palamutluk; Havran’dan, Balıkesir’e giderken sağdaki Fora’yı, benzinlikleri ve Havran çayı köprüsünü geçtikten sonra yokuşu çıkarken soldaki küçük Kara Yolları binasının olduğu yerdeki ilk istasyondur.
Akçay treninin ray arası mesafesi 75 cm.dir. Bugün bütün Dünyada ray arası mesafesi standart olarak; 143,5 cm.dir. Roma savaş arabalarının tekerlek arası da 143,5 cm.dir. Bu ray arası mesafesine de bu rakam ölçüt olmuştur. Bu trenler küçük boyutlu, buhar gücüyle hareket eden kara trenlerdendir.
Palamutluk-Ilıca arası 28 km.dir.
Havran istasyonu Havran girişindeki köprünün Havran tarafındadır. Edremit istasyonu Edremit girişindeki solda Kara yolları deposunun olduğu yerdedir. Buraya Edremitliler genelde Soğuk Tulumba derler. Tabakane’ de sadece durak vardır. Akçay İstasyonu ise luna parkın ve Demiryolları kamp binasının olduğu yerdedir. Ilıca istasyonunu ise görmedim, tam yerini bilemiyorum. Herhalde iskele’nin olduğu yerdir.
Bu tren hattı ekonomik nedenlerle 1 Ekim 1950′ de iptal edilerek kaldırılmıştır.
Demir yolu Havran -Edremit-Akçay stabilize kara yolunun hep solunu takip ederek Akçay’ a kadar gelir. Ilıca’ya, Akçay’dan sahili takip ederek gider. Ben bu sahil rayların da gördüm.
Yine ben, 1948-1949 yıllarında Edremitli babaannem ile birkaç sefer Edremit’ten Havrana ve yine Edremit’ten Akçay’a bir kez yolculuk yaptım. Kuzenim Erdoğan Köleoğlu ile de bir sefer 1950 yazında, Koçtaş’ın olduğu yerde bulunan tabakhanelere de gittim. Onların orada tabakhanesi ve zeytinyağı fabrikası vardı.
Bir anekdotuda anlatmadan geçemeyeceğim. Bu trenle yolculuk yaparken tren yolunun hemen bitişiğindeki kara yolundan ata binen gençler de yarış yaparak treni takip ederlerdi. Bir defa rastladım. Hele trende bir de delikanlının göz koyduğu ya da nişanlandığı kız varsa, ,kazananın olmadığı amansız bir yarış yapılması kaçınılmazdır.

Aşağıda göreceğiniz fotoğraflar, 1949 yazında, Edremit Tren Garı’ nda çekilmiştir.

Yılmaz YILDIZ

Burhaniye

 

Kaynakça :
Onur Ahmet; Türk Demiryolları Tarihi, ( 1860- 2953 ),MSV, . KKK Yayınları,Ankara-1953..
Güngör Evren; Demiryolu, Birsen Yayınları, 1999 İstanbul,
Ayşe Arman, Hürriyet, 10 Mayıs 2006.

Hakkında mabalder manisa

Diğer Gelişmeler

Osmanlı Döneminde Balıkesir

1345 yılında Karesioğulları’nın Osmanlı Devleti’ne katılmasıyla Karesi Beyliği’nin tüm toprakları eyalete dönüşmüştür. Ancak topraklarının bir ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir